السيد محمد تقي المدرسي (مترجم: آرام)

332

تفسير هدايت (فارسى)

بعضى گفته‌اند كه بىاثر كردن كيد و مكر ايشان همان بىاثر ماندن نقشهء آنان در ويران كردن خانهء كعبه و برانداختن آثار حنفى ابراهيمى و متوجه ساختن اعراب به خانهء جديدى بود كه ابرهه در يمن براى جانشين ساختن آن به جاى خانهء كعبه بنا كرده بود . ولى اين سؤال پيش مىآيد كه : خدا چگونه كيد ايشان را از كار انداخت ؟ آيا بر اثر كار پرندگان ابابيل بود يا سببى ديگر داشت ؟ چنان مىنمايد كه آيه به حادثهء ديگر نيز اشاره دارد كه مفسّران يادى از آن نكرده‌اند ، و امكان آن هست كه به بيمارى مهلكى همچون آبله گرفتار شده باشند ، يا در ميان ايشان فتنه‌اى در گرفته باشد ، يا راه را گم كرده باشند يا چيزى نظير اينها ، يا به سبب تغيير آب و هوا براى فيل مايهء هراس ايشان حادثه‌اى پيش آمده باشد ، و روايات به بعضى از اين حوادث اشاره كرده‌اند . [ 3 ] شك در آن نيست كه بزرگترين حادثه‌اى كه براى ايشان پيش آمد و از حملهء آنان به مكه جلوگيرى كرد ، پرندگانى ناشناخته بود كه - به گفتهء تاريخ - از طرف دريا به سوى ايشان به پرواز درآمدند و سنگهاى كشنده‌اى را بر سرشان فرو ريختند . « وَ أَرْسَلَ عَلَيْهِمْ طَيْراً أَبابِيلَ - و پرندگانى را گروه گروه بر سر ايشان فرو فرستاد . » / 358 پرندگان درست به بالاى سر ايشان رسيدند ، و گروه گروه دنبال يكديگر روان بودند ، و همين كيفيت پرواز مرغان است كه كلمهء ابابيل را به آن تفسير كرده‌اند و يعنى اين كلمه را « با هم » و « در پى يكديگر » و « به صورت پراكنده » كه از جاهاى مختلف مىرسيدند دانسته‌اند . و اصل كلمهء ابابيل از اين عبارت گرفته شده كه : « فلان يؤبل على فلان » يعنى از آن بزرگتر و بيشتر است ، و از أبل اشتقاق پيدا كرده است . [ 4 ] پس از آن كه پرندگان همچون ابرى سياه بر بالاى سر ايشان پراكنده شدند ، به ريختن سنگهاى كشنده‌اى بر سر آنان پرداختند . گفته‌اند كه هر مرغ سه